Tag: openheid

  • Schaamte vanwege mijn uitkering

    Schaamte vanwege mijn uitkering

    Ik zeg nou nooit met trots dat ik een uitkering ontvang, namelijk de Wajong. Het liefst deel ik het helemaal niet. Niet dat mensen vragen naar mijn inkomen, maar vragen naar welk werk je doet is voor de meesten een leuke en laagdrempelige vraag. De vraag is ook makkelijk te beantwoorden als je werkt. (Hoewel ik besef dat er ook bepaald werk is waarop mensen veroordelend kunnen reageren.)

    Mensen vragen niet door naar de hoogte van je inkomen als je zegt wat je doet qua werk. Maar als je niet werkt, vrijwilligerswerk doet, dagbesteding hebt, of blogt zoals ik, lijkt het vaak alsof er gelijk vraagtekens in iemands ogen komen. Dan lijkt de ander zich af te vragen: maar hoe kom je dan aan je geld? Dat is privé en die vraag hoef je niet te beantwoorden als bijvoorbeeld de kapster het vraagt. Maar als het gaat om iemand goed leren kennen, tijdens het opbouwen van een vriendschap of relatie, dan is het wel fijn om er iets over te delen. Het is toch een onderdeel van je leven.

    Een uitkering krijgen zegt iets over jou

    Het is wel kwetsbare informatie, omdat het vasthangt aan een bepaalde reden waarom je in een uitkering zit. Bij psychische problemen of problemen in de ontwikkeling is er vaak minder begrip, omdat je de consequenties voor werk niet direct ziet. Dus het kan gelijk een gevoel oproepen van jezelf moeten verdedigen. Misschien ga je wel oversharen, zodat de ander snapt waarom die uitkering nodig is. Om maar te voorkomen dat de ander negatief over je denkt. Of erger nog: geen contact meer met je wil, je afwijst. Het is echt lastig.

    Voor mij is het bij ieder nieuw contact een worsteling. Wat zeg ik wel en niet? Ik wil sowieso eerlijk zijn. In hoeverre ik open wil zijn, wil ik zelf bepalen. Ik wil delen wat ik wil delen, afgestemd op de persoon en het moment. Daarbij moet je de balans vinden tussen openheid zodat je jezelf durft te zijn enerzijds, en respect voor je privacy en een gezonde dosis zelfbescherming anderzijds. (Dit ligt overigens wel iets anders als je heel openlijk blogt zoals ik, want iemand kan me altijd googelen.)

    Verstand en gevoel

    Met mijn verstand vind ik niet dat ik me zou moeten schamen. Toch is het gevoel van schaamte er wel. Ik vind ook dat mensen in het algemeen zich niet zouden moeten schamen in deze positie. Ik veroordeel die mensen in ieder geval niet, omdat ik weet dat ze hun redenen (meervoud dus) hebben. Maar het gevoel van schaamte is er wel. Juist bij de mensen die niet in uitkering zitten. Wat zullen ze van me denken?

    Schaamte hangt samen met de normen en waarden die gelden in de omgeving waar je opgroeit. Aan werken voor een loon koppelen we positieve dingen, zoals inkomen, zingeving, nuttig zijn, status hebben, onafhankelijkheid, actief in het leven staan, en dergelijke. Dat is fijn voor je zelfbeeld.

    Als je niet werkt, kan het daarom soms voelen alsof je als mens minder bent.

    Als het gevoel van schaamte aanwezig is, probeer ik me er niet door te laten leiden. Vandaar ook deze blog. Ik vertel het wel tegen iemand, als ik me verbonden wil voelen. Zodat ze het goede beeld hebben van mijn leven, ook al definieert een uitkering mij niet als persoon. Maar ik werk niet voltijds, ook niet deeltijds. Ik werk vooral vanuit huis, vanuit draagkracht en voor een groot deel vrijwillig. Met die openheid durf ik meer mezelf te zijn, met al mijn mooie eigenschappen en beperkingen. Het haalt een bepaalde druk weg, van dat ik aan het normale en perfecte plaatje moet voldoen.

    Meer begrip, minder oordeel

    En toch na zoveel jaren oefening in sociale contacten, blijft die schaamte wringen. We praten over het algemeen niet over uitkeringen. Het lijkt een taboe. En het komt vooral negatief in het nieuws. Terwijl.. wat is het nu eindelijk: financiële ondersteuning. Sommigen hebben dat nodig. Dat is een feit, gezien alle uitkeringen die er zijn. Net zoals je medicatie, therapie, hulp in de huishouding, hulpmiddelen of wat dan ook nodig kan hebben om te leven en functioneren.

    Hopelijk doorbreek ik toch weer iets van mijn schaamte met Leven met je uitkering. Gelukkig is mijn ervaring dat mensen die mij kennen, mij accepteren zoals ik ben. Of ik nu wel of geen Wajong ontvang, is in het contact helemaal geen issue. Mensen die het wel veroordelen, passen simpelweg niet goed in mijn leven.