Auteur: mandyverleijsdonk

  • Wel een arbeidsbeperking, maar geen Wajong

    Wel een arbeidsbeperking, maar geen Wajong

    Dit is een gastblog van een transvrouw (50 jaar) met autisme. Zij loopt tegen verschillende problemen aan rondom het krijgen van een uitkering.

    Meerdere keren aangewezen op een bijstandsuitkering

    “In mijn leven was ik meerdere keren aangewezen op een bijstandsuitkering. Dit omdat ik, ondanks een beperking, niet in aanmerking kom voor de Wajong-uitkering. Tussen mijn 18e en het moment dat ik de diagnose autisme kreeg heb ik (met moeite) jarenlang gewerkt (voornamelijk als call-center medewerkster).

    Als ik ooit nog eens langdurig ben aangewezen op de bijstand, dan gaat dit ten koste van de erfenis. Dat vind ik bijzonder jammer. Stel dat ik € 100.000 erf, dan zal de Sociale Dienst zeggen dat ik eerst zo’n vijf jaar moet gaan leven van de erfenis. Daarmee zou ik mijn ouders veel verdriet doen. Ze zijn juist spaarzaam geweest om mij iets leuks te kunnen geven, niet om de kas van de gemeente te spekken.

    Bijstandsuitkering op basis van een lening

    Ik heb de bijstand wel eens als gift ontvangen. Maar de laatste keer was dit op basis van een lening, omdat ik overwaarde heb op mijn woning. Ik had namelijk te veel vermogen. Ik woon er al meer dan 20 jaar en heb dus een deel van de hypotheek afgelost.

    In mijn beleving wordt er nauwelijks tot geen rekening gehouden met mensen met een arbeidsbeperking die geen recht hebben op de Wajong-uitkering. Het is niet mijn keuze om werkloos te raken, en ik wil, als ik werkloos raak, weer aan het werk, maar heb veel moeite met het vinden van een passende baan. Het voeren van een sollicitatiegesprek (het geven van sociaal wenselijke antwoorden) kost mij veel moeite. Regelmatig ben ik te eerlijk over negatieve ervaringen.

    Ik ben ook wel eens afgewezen voor een functie omdat ik een transvrouw (niet in transitie geweest) ben.

    Op dit moment heb ik wel een betaalde baan, namelijk als administratief medewerkster voor 32 uur per week. Daar kwam ik via AutiTalent. Eerder kwam ik via Onbeperkt aan de Slag terecht bij het Kadaster.

    Niet hoopvol gestemd

    Het is, in mijn ogen, veelzeggend dat Nederland slecht scoort als het gaat om de behandeling van mensen met een handicap. Ook als het gaat om een arbeidshandicap. Kijkend en luisterend naar verkiezingsprogramma’s, op korte termijn verwacht ik weer nieuwe parlementsverkiezingen, ben ik niet hoopvol gestemd voor de toekomst.

    Ik ben nu (bijna) 51 jaar dus ik heb geen lang leven meer voor mij. Dit in tegenstelling tot de generaties van achterneefjes en -nichtjes. Sommigen van hen zitten nog op de basisschool en zullen pas over 15 – 20 jaar de arbeidsmarkt betreden. Ik heb er een hard hoofd in, maar hoop toch dat de voorwaarden en omstandigheden voor deze generaties straks een stuk beter zijn.”

  • Rouwen om het leven dat ik niet heb geleid

    Rouwen om het leven dat ik niet heb geleid

    Ik heb inmiddels aardig geleerd om mijn leven te accepteren zoals het is. Ik weet dat ik niet alles kan wat ik graag zou willen en dat mijn leven heel anders is verlopen dan ik vroeger voor ogen had. Toch betekent dat niet dat ik nooit verdriet heb om wat ik mis.

    Soms denk ik na over hoe mijn leven eruit had kunnen zien als ik niet langdurig met psychische problemen te maken had gehad. Als ik mijn opleiding had kunnen omzetten in een carrière als psycholoog. Als ik mijn eigen inkomen had verdiend en financieel onafhankelijk was geweest. Misschien had ik ook een partner en kinderen.

    Wat is levend verlies?

    Bij rouw denken we vaak aan het overlijden van een dierbare. Maar je kunt ook rouwen om iets dat je bent kwijtgeraakt of om iets dat je nooit hebt gekregen. Denk aan een goede gezondheid, een carrière en een eigen gezin.

    De Hersenstichting beschrijft hoe mensen door ziekte of langdurige klachten kunnen rouwen om hun oude leven of om de toekomst die ze hadden verwacht maar die er niet kwam. Omdat de gevolgen blijvend kunnen zijn en het verlies steeds opnieuw voelbaar kan worden, wordt dit levend verlies genoemd. Er is niet altijd één duidelijk moment waarop je iets kwijtraakt. Het kan gaan om een optelsom van dingen.

    Het leven gaat door en je kunt op verschillende momenten met het gemis worden geconfronteerd.

    Verlies, gemis, rouw en verdriet

    Om levend verlies beter te begrijpen, kun je onderscheid maken tussen verlies, gemis, rouw en verdriet.

    • Verlies is datgene wat je bent kwijtgeraakt of wat niet is gerealiseerd. Dat kan bijvoorbeeld je gezondheid zijn als je ziek bent geworden, een toekomstperspectief met kinderen als je kinderwens niet realiseerbaar is, of een grote carrière hebben als regulier werk niet haalbaar is.
    • Gemis is het ervaren van het ontbreken van iets wat je eerst wel had of graag had willen hebben of meemaken. Je kunt bijvoorbeeld de zelfstandigheid missen als je van veel zorg afhankelijk bent. Of je mist het hebben van energie als je chronisch te maken hebt met vermoeidheidsklachten.
    • Rouw is het geheel aan reacties op het verlies. Volgens de richtlijn Rouw van Palliaweb kunnen die reacties lichamelijk, emotioneel, cognitief, sociaal, gedragsmatig en spiritueel zijn. Het is een proces en geen momentopname.
    • Verdriet is een emotie, die ook bij rouw kan horen. Maar rouw kan zich ook uiten in andere emoties zoals boosheid, machteloosheid en weinig voelen.

    Deze begrippen hangen in de praktijk met elkaar samen.

    Het verlies van gezondheid

    Als ik terugkijk op mijn leven, gaat het verlies niet alleen over de dingen die ik niet heb kunnen bereiken. Het gaat ook over mijn fysieke en mentale gezondheid.

    Ik heb veel therapie gehad. Therapie kan helpend zijn, maar mijn ervaringen ermee zijn niet altijd positief geweest. Sommige ervaringen hebben mij belast en ik heb er psychische en fysieke klachten aan overgehouden, waar ik nog altijd rekening mee moet houden. Ik moet blijven opletten dat ik in balans blijf. Ik kan niet zomaar alles doen wat ik zou willen.

    Gezondheid is iets wat je gemakkelijk als vanzelfsprekend beschouwt totdat je merkt dat je er rekening mee moet houden. Het gaat niet alleen om de afwezigheid van klachten, maar ook om het gebrek aan dingen als energie, vrolijkheid en draagkracht.

    Wanneer je langere tijd met psychische problemen te maken hebt, kan er veel aandacht uitgaan naar behandeling en herstel. Je hoopt dat het beter wordt en dat je weer verder kunt met je leven. Maar soms verloopt dat anders dan gehoopt. Dan moet je niet alleen leren omgaan met de klachten zelf, maar ook met de gevolgen voor je toekomst.

    Ik wil hiermee niet zeggen dat therapie per definitie schadelijk is of dat ik niets aan therapie heb gehad. Bij mij is vooral veel mis gegaan doordat autisme over het hoofd werd gezien. Mijn ervaringen zijn persoonlijk en niet iedere behandeling verloopt hetzelfde.

    De carrière die ik niet heb opgebouwd

    Eén van de dingen die ik soms mis, is de carrière die ik als psycholoog voor ogen had. Ik heb een opleiding gevolgd en had ambities. Ik had me graag verder ontwikkeld in mijn vak en mijn kennis in de praktijk toegepast. Ik heb altijd een sterke drang gehad om mensen te helpen.

    Door een combinatie van autisme + een late diagnose autisme + psychische problemen + fysieke klachten + een niet zo inclusieve maatschappij, is die reguliere loopbaan er niet gekomen, zoals ik had gehoopt.

    Een carrière brengt meerdere voordelen met zich mee. Je verdient je eigen inkomen, ontwikkelt jezelf, ontmoet collega’s (verbinding) en maakt deel uit van een beroepsgroep. Je krijgt mogelijkheden om door te groeien en kunt erkenning krijgen voor wat je doet. Een eigen inkomen had mij meer financiële vrijheid en zelfstandigheid gegeven. Waarschijnlijk had ik me ook zekerder gevoeld in sociale contacten.

    Ook de maatschappelijke betekenis van betaald werk speelt hierin mee. In onze samenleving wordt werk vaak gezien als een belangrijke maatstaf voor succes. Wanneer je niet op die manier kunt deelnemen, kun je het gevoel krijgen dat je achterloopt of minder bent. Ik weet rationeel dat mijn waarde als mens niet afhangt van werk. Toch betekent dat niet dat ik immuun ben voor de invloed van maatschappelijke normen. Ik heb toch veel gevoelens van schaamte en schuld omdat ik al sinds mijn 18e de Wajong-uitkering ontvang.

    De onvervulde kinderwens

    Mijn gedachten over een ander leven raken ook aan mijn onvervulde kinderwens. Misschien had mijn leven er anders uitgezien als ik minder met mijn psychische gezondheid had geworsteld en ik op tijd een passend leven had gehad, passend bij mijn autisme. Misschien had ik dan een relatie gehad waarin kinderen krijgen mogelijk was geweest.

    Een kinderwens is niet zomaar een plan dat je kunt vervangen door iets anders, wanneer die wens niet uitkomt. Het kan gaan om een diep verlangen naar ouderschap, naar een gezin en naar ervaringen die je graag had willen delen. Het verdriet daarover kan blijven bestaan, ook als je je leven zonder eigen kinderen leert vormgeven.

    Op mijn website KinderwensReflectie.nl schrijf ik uitgebreider over de onvervulde kinderwens.

    Voor mij hangen deze verlieservaringen met elkaar samen. Mijn gezondheid, mijn levensloop en mijn onvervulde kinderwens staan niet los van elkaar. Tegelijkertijd zijn het verschillende vormen van verlies, die ieder gepaard gaan met een eigen proces.

    Wat ik niet wil romantiseren

    Als ik nadenk over wat ik heb gemist, wil ik absoluut niet zeggen dat een regulier werkend leven met een partner en kind(eren) per definitie beter is. Ik weet dat betaald werk ook stress, onzekerheid, conflicten en overbelasting met zich mee kan brengen. En kinderen opvoeden is een grote uitdaging en kost veel energie.

    Ik wil mijn eigen leven niet vergelijken met het leven van een ander. Het gaat om mijn eigen verlies en de betekenis die bepaalde gemiste mogelijkheden voor mij persoonlijk hebben. Ik zou mijn leven ook niet inruilen voor het leven van iemand anders. Want er is veel moois in mijn leven en ik ken mezelf inmiddels goed.

    Mijn leven is niet alleen wat ik heb gemist

    Ik heb ook veel geleerd. Ik ben trots op mijn (veer)kracht, mijn veelzijdige karakter en wie ik ben voor mijn sociaal netwerk. Ik heb vanuit mijn ervaringen kennis opgedaan die ik op andere manieren kan inzetten. Mijn ervaringsdeskundigheid heeft waarde. Ik kan spreken en schrijven over onderwerpen waar andere mensen zich in herkennen en steun en hoop uit halen.

    Daarnaast heb ik mooie mensen ontmoet. Juist op de momenten dat mijn leven niet liep zoals ik had gehoopt, zijn er mensen op mijn pad gekomen die iets voor me hebben betekend. Ervaringen en ontmoetingen die ik niet had willen missen. Mij helpt het om betekenis te geven aan wat ik hebt meegemaakt.

    Dat ik waardevolle ervaringen heb opgedaan, maakt het verlies niet ongedaan. En dat ik verdriet heb om wat niet is gelukt, betekent niet dat ik de mooie dingen niet zie.

    Acceptatie betekent niet dat alles goed was

    Mijn leven is gegaan zoals het is gegaan. Ik kan het verleden niet veranderen en ik kan de gemiste mogelijkheden niet alsnog werkelijkheid maken. Wat ik wel kan, is mijn leven vormgeven vandaag de dag. Ik kan rekening houden met mijn gezondheid en blijven zoeken naar een manier om in balans te blijven. Ik kan mijn kennis en ervaringen delen, contact onderhouden met mensen die belangrijk voor me zijn en bijdragen waar dat lukt.

    Misschien is dat voor mij wel een belangrijk onderdeel van leven met levend verlies: erkennen wat ik ben kwijtgeraakt, zonder mijn hele leven te laten bepalen door wat ontbreekt.

  • Schuldgevoel vanwege mijn uitkering

    Schuldgevoel vanwege mijn uitkering

    Eerder schreef ik al over de gevoelens van schaamte die ik heb omdat ik in een uitkering zit. Maar naast schaamte heb ik ook last van schuldgevoelens. Wat betekent dat gevoel, waar komt het vandaan en hoe ga ik ermee om?

    Wat is schuldgevoel?

    Bij schaamte ben je vooral bang voor wat anderen van je vinden. Bij schuldgevoel heb je het gevoel dat je iets verkeerd hebt gedaan of tekort bent geschoten.

    Schuldgevoel heeft een functie. Het kan een soort moreel kompas zijn dat je helpt om rekening te houden met anderen en verantwoordelijkheid te nemen als je iets verkeerd hebt gedaan.

    Maar soms staat je gevoel niet in verhouding tot de situatie. Je kunt je heel schuldig voelen, terwijl je eigenlijk niets verkeerd hebt gedaan. Je gevoel is echt, maar dat betekent niet automatisch dat je ook daadwerkelijk schuldig bent.

    Ik weet daar zelf alles van, want ik heb al zo lang als ik me kan herinneren last van schuldgevoelens.

    De lat ligt hoog

    Ik ben van nature iemand die veel nadenkt en streng en kritisch kan zijn voor mezelf. Dat heeft onder andere te maken met onzekerheid en het gevoel anders te zijn, wat bij mij samenhangt met mijn autisme. Ik heb me regelmatig anders gevoeld en het idee gehad dat ik extra mijn best moest doen om erbij te horen.

    In de loop van mijn leven heb ik allerlei strenge overtuigingen over mezelf ontwikkeld: ik moet actief zijn, ik moet nuttig zijn, ik mag niemand tot last zijn en ik mag geen fouten maken.

    Als ik iets voor mijn plezier doe, kan ik denken: is dit wel nuttig genoeg? En als ik iemand om hulp vraag, voel ik me al snel bezwaard en denk ik dat ik iets moet terugdoen.

    Met zulke strenge regels is het onmogelijk om het altijd goed te doen. Ik heb dan ook vaak het gevoel dat ik bij anderen in het krijt sta, terwijl ik zelf ook graag anderen help.

    Niet voldoen aan de norm

    Naast mijn karakter speelt de maatschappij een rol. We leven in een wereld waarin zelfstandigheid, onafhankelijkheid en betaald werk belangrijk worden gevonden. Als je leven anders loopt, kun je het gevoel krijgen dat je tekortschiet.

    Ik ontvang al sinds mijn achttiende een Wajong-uitkering. Lange tijd voelde ik me daar schuldig over, omdat ik mijn inkomen niet zelf verdien, maar ontvang vanuit de sociale zekerheid. Alsof ik me steeds moet verantwoorden, alsof ik het niet zomaar mag krijgen en iets moet terugdoen om het te verdienen.

    Ook toen ik vroeger veel therapie volgde, kon ik me schuldig voelen. Dan dacht ik dat ik een last was voor de wereld, omdat er zoveel zorgkosten voor mij werden gemaakt. En mensen zorgen om mij hadden.

    Vooroordelen over mensen met een uitkering helpen daarbij niet. Het beeld dat je lui bent of je aanstelt, kan extra hard aankomen als je beperkingen niet zichtbaar zijn. Maar ik zit 24 uur per dag in mijn eigen leven. Ik weet hoeveel moeite bepaalde dingen mij kosten, hoeveel rust ik nodig heb en waarom ik niet alles kan wat anderen misschien vanzelfsprekend vinden.

    Ik weet waarom ik mijn uitkering nodig heb. Toch betekent dat niet dat ik me nooit meer schuldig voel.

    Hoe ga ik ermee om?

    In de loop der jaren zijn mijn schuldgevoelens minder heftig geworden. Ik probeer me er minder door te laten leiden en heb een aantal dingen geleerd die mij daarbij helpen.

    1. Onderscheid maken tussen mijn gevoel en de situatie

    Als ik me schuldig voel, probeer ik mezelf af te vragen: heb ik daadwerkelijk iets verkeerd gedaan? Is er iets waarvoor ik verantwoordelijkheid moet nemen of mijn excuses moet aanbieden? Als dat zo is, doe ik dat. Maar vaak gaat het niet om iets wat ik verkeerd heb gedaan, maar om mijn eigen strenge verwachtingen.

    Ik kan me bijvoorbeeld schuldig voelen als ik iets leuks voor mezelf koop, terwijl ik weet dat ik mezelf dat gewoon mag gunnen. De intensiteit van mijn schuldgevoel staat dan niet in verhouding tot wat er werkelijk aan de hand is.

    2. Met mildheid naar mezelf kijken

    Ik probeer mezelf eraan te herinneren dat ik niet perfect hoef te zijn. Ik mag fouten maken, hulp nodig hebben en dingen doen die niet nuttig of productief zijn.

    Soms lukt dat niet en blijf ik hangen in mijn gedachten. Dan helpt het om er met iemand over te praten en het perspectief van een ander te horen.

    Ook helpt het om een situatie om te draaien. Als ik iemand vraag om op mijn hondje te passen, kan ik me bezwaard voelen. Maar als ik op andermans dieren pas, doe ik dat juist graag. Waarom zou dat voor mij anders zijn?

    3. Ook zien wat ik te bieden heb

    Als ik me schuldig voel over wat ik ontvang, probeer ik uit te zoomen. Ik geef anderen aandacht, help mensen en doe vrijwilligerswerk. Ik wil de waarde daarvan zien en niet alles afmeten aan betaald werk.

    Tegelijkertijd merk ik dat ik nog steeds de neiging heb om te denken dat ik mijn uitkering moet verdienen door iets terug te doen. Dat is iets waar ik zelf mee worstel, geen overtuiging die ik aan anderen wil opleggen. Je hoeft niet te bewijzen dat je nuttig bent om ondersteuning te mogen ontvangen. Ook als je weinig kunt doen, heb je waarde als mens. Ook dan heb je bestaansrecht.

    4. Mijn grenzen bewaken

    Ik probeer beter te luisteren naar wat ik aankan. Soms moet ik nee zeggen tegen een afspraak of rust nemen, ook als een ander dat jammer vindt.

    Dat kan een schuldgevoel oproepen, maar ik weet dat die rust noodzakelijk is voor mijn gezondheid. Ik mag rekening houden met anderen én met mezelf.

    Mijn leven hoeft niet aan een ideaalplaatje te voldoen

    Jarenlang heb ik gestreefd naar het moment waarop ik uit de uitkering zou komen. Ik dacht dat ik zelfstandig moest worden en uiteindelijk alles zelf moest kunnen.

    Inmiddels zie ik mijn uitkering meer als een basis van waaruit ik kijk wat ik wel en niet kan doen op het gebied van werk en inkomsten. Ook ontvang ik al lange tijd ondersteuning vanuit een persoonsgebonden budget (pgb). Die begeleiding helpt mij om meer te kunnen en mentaal en fysiek gezonder te blijven.

    Ik wil niet langer streven naar zelfstandigheid alleen omdat ik me schuldig voel over de ondersteuning die ik ontvang. Ik wil kijken naar wat ik nodig heb om een goed leven te leiden, passend bij mijn mogelijkheden en draagkracht.

    Dat betekent ook accepteren dat ik waarschijnlijk altijd wel wat last zal houden van schuldgevoelens. Ik ben nu eenmaal iemand die veel nadenkt en kritisch naar zichzelf kijkt.

    Maar ik hoef niet alles wat ik voel als waarheid te beschouwen. Ik mag hulp ontvangen zonder die meteen terug te betalen. Ik mag rust nemen zonder mezelf te veroordelen.

    Ik hoef niet voortdurend te bewijzen dat ik mijn plek in de maatschappij verdien.

  • Schaamte vanwege mijn uitkering

    Schaamte vanwege mijn uitkering

    Ik zeg nou nooit met trots dat ik een uitkering ontvang, namelijk de Wajong. Het liefst deel ik het helemaal niet. Niet dat mensen vragen naar mijn inkomen, maar vragen naar welk werk je doet is voor de meesten een leuke en laagdrempelige vraag. De vraag is ook makkelijk te beantwoorden als je werkt. (Hoewel ik besef dat er ook bepaald werk is waarop mensen veroordelend kunnen reageren.)

    Mensen vragen niet door naar de hoogte van je inkomen als je zegt wat je doet qua werk. Maar als je niet werkt, vrijwilligerswerk doet, dagbesteding hebt, of blogt zoals ik, lijkt het vaak alsof er gelijk vraagtekens in iemands ogen komen. Dan lijkt de ander zich af te vragen: maar hoe kom je dan aan je geld? Dat is privé en die vraag hoef je niet te beantwoorden als bijvoorbeeld de kapster het vraagt. Maar als het gaat om iemand goed leren kennen, tijdens het opbouwen van een vriendschap of relatie, dan is het wel fijn om er iets over te delen. Het is toch een onderdeel van je leven.

    Een uitkering krijgen zegt iets over jou

    Het is wel kwetsbare informatie, omdat het vasthangt aan een bepaalde reden waarom je in een uitkering zit. Bij psychische problemen of problemen in de ontwikkeling is er vaak minder begrip, omdat je de consequenties voor werk niet direct ziet. Dus het kan gelijk een gevoel oproepen van jezelf moeten verdedigen. Misschien ga je wel oversharen, zodat de ander snapt waarom die uitkering nodig is. Om maar te voorkomen dat de ander negatief over je denkt. Of erger nog: geen contact meer met je wil, je afwijst. Het is echt lastig.

    Voor mij is het bij ieder nieuw contact een worsteling. Wat zeg ik wel en niet? Ik wil sowieso eerlijk zijn. In hoeverre ik open wil zijn, wil ik zelf bepalen. Ik wil delen wat ik wil delen, afgestemd op de persoon en het moment. Daarbij moet je de balans vinden tussen openheid zodat je jezelf durft te zijn enerzijds, en respect voor je privacy en een gezonde dosis zelfbescherming anderzijds. (Dit ligt overigens wel iets anders als je heel openlijk blogt zoals ik, want iemand kan me altijd googelen.)

    Verstand en gevoel

    Met mijn verstand vind ik niet dat ik me zou moeten schamen. Toch is het gevoel van schaamte er wel. Ik vind ook dat mensen in het algemeen zich niet zouden moeten schamen in deze positie. Ik veroordeel die mensen in ieder geval niet, omdat ik weet dat ze hun redenen (meervoud dus) hebben. Maar het gevoel van schaamte is er wel. Juist bij de mensen die niet in uitkering zitten. Wat zullen ze van me denken?

    Schaamte hangt samen met de normen en waarden die gelden in de omgeving waar je opgroeit. Aan werken voor een loon koppelen we positieve dingen, zoals inkomen, zingeving, nuttig zijn, status hebben, onafhankelijkheid, actief in het leven staan, en dergelijke. Dat is fijn voor je zelfbeeld.

    Als je niet werkt, kan het daarom soms voelen alsof je als mens minder bent.

    Als het gevoel van schaamte aanwezig is, probeer ik me er niet door te laten leiden. Vandaar ook deze blog. Ik vertel het wel tegen iemand, als ik me verbonden wil voelen. Zodat ze het goede beeld hebben van mijn leven, ook al definieert een uitkering mij niet als persoon. Maar ik werk niet voltijds, ook niet deeltijds. Ik werk vooral vanuit huis, vanuit draagkracht en voor een groot deel vrijwillig. Met die openheid durf ik meer mezelf te zijn, met al mijn mooie eigenschappen en beperkingen. Het haalt een bepaalde druk weg, van dat ik aan het normale en perfecte plaatje moet voldoen.

    Meer begrip, minder oordeel

    En toch na zoveel jaren oefening in sociale contacten, blijft die schaamte wringen. We praten over het algemeen niet over uitkeringen. Het lijkt een taboe. En het komt vooral negatief in het nieuws. Terwijl.. wat is het nu eindelijk: financiële ondersteuning. Sommigen hebben dat nodig. Dat is een feit, gezien alle uitkeringen die er zijn. Net zoals je medicatie, therapie, hulp in de huishouding, hulpmiddelen of wat dan ook nodig kan hebben om te leven en functioneren.

    Hopelijk doorbreek ik toch weer iets van mijn schaamte met Leven met je uitkering. Gelukkig is mijn ervaring dat mensen die mij kennen, mij accepteren zoals ik ben. Of ik nu wel of geen Wajong ontvang, is in het contact helemaal geen issue. Mensen die het wel veroordelen, passen simpelweg niet goed in mijn leven.

  • Mijn garantiebedrag is vervallen, voor altijd

    Mijn garantiebedrag is vervallen, voor altijd

    De afgelopen maanden ben ik bijna dagelijks bezig geweest met mijn Wajong en het verdwijnen van mijn garantiebedrag.

    Van de oude Wajong naar een garantiebedrag

    Een aantal jaar geleden kreeg je de mogelijkheid om vanuit de oude Wajong over te stappen naar de huidige regeling. Dat was geen gemakkelijke keuze. Ik heb daar maanden over gepiekerd. Uiteindelijk heb ik voor de overstap gekozen, omdat ik met het garantiebedrag maandelijks iets meer zou ontvangen.

    Het garantiebedrag compenseert het verschil als je onder de nieuwe rekenregels van 2021 minder inkomen zou krijgen dan de oude situatie.

    Inmiddels ben ik erachter gekomen dat dit garantiebedrag vervalt als je een jaar geen inkomsten naast je Wajong hebt. Wat nou ‘garantie’..

    Ik was bezig met re-integreren

    In de periode waarin ik volgens het UWV had moeten bijverdienen, was ik juist bezig met re-integreren. Ik heb een langdurig traject doorlopen, met onderzoeken naar mijn belastbaarheid, coaching en veel afstemming tussen mij, het UWV en re-integratiebureaus. Mijn UWV-coach vanuit de afdeling Werk was hier van begin tot eind bij betrokken. Er ging ook veel mis, zoals ontslag van een coach en een onbereikbare coach. Dus het duurde en duurde maar.

    Toch ‘straft’ het UWV mij omdat ik niet bijverdien. Hoe krom is dat! Re-integreren is de stap vóór werken. Je onderzoekt eerst wat je aankunt, bouwt langzaam op en probeert uit te vinden welke vorm van werk bij je past. Maar ondertussen loopt er een andere regeling die zegt: je moet binnen een bepaalde periode inkomsten hebben, anders raak je je garantiebedrag kwijt. Wet is wet. Er was geen ruimte voor de menselijke maat.

    Ik probeerde wel degelijk iets

    Op een gegeven moment heb ik via mijn eigen website KinderwensReflectie.nl een donatieknop toegevoegd. Ik dacht: misschien kan ik op die manier toch inkomsten genereren.

    Ik heb die website helemaal zelf bedacht en opgebouwd. Ik schrijf blogs, redigeer en plats gastblogs, maak invulboeken die mensen kunnen downloaden en zet allerlei informatie online. Mensen kunnen daarvoor vrijwillig een donatie geven.

    Het UWV beschouwt die donaties echter niet als inkomsten, omdat er geen directe tegenprestatie tegenover staat. Dat is de juridische redenering. Maar ik vind het moeilijk dat daarmee vervolgens helemaal niet meer wordt gekeken naar wat ik daadwerkelijk doe en hoeveel werk daarachter zit.

    Vanaf juli heb ik andere inkomsten, maar die tellen ook niet mee. Die vallen niet binnen het jaar en het UWV wil die termijn niet verlengen.

    Pas achteraf duidelijkheid

    Ik heb het UWV in februari al laten weten dat ik bezig was met re-integreren. In maart heb ik de donaties gemeld. Het UWV vroeg mij vervolgens in april om meer informatie over de tegenprestatie. Maar het garantiebedrag was al per 1 april stopgezet, zag ik op mijn rekening. Pas later kreeg ik te horen dat de donaties niet als inkomsten werden gezien. Pas op 21 april kreeg ik een brief dat mijn garantiebedrag was komen te vervallen.

    Als ik vooraf had geweten dat deze inkomsten niet zouden meetellen, had ik kunnen proberen iets anders te regelen. Nu kwam die duidelijkheid pas nadat het besluit al was ingegaan.

    Financiële gevolgen

    Het gevolg is dat ik ongeveer €105 per maand minder krijg. Dat is €1.260 per jaar. En voor zover ik het begrijp, is het garantiebedrag voor altijd komen te vervallen. Dat vind ik veel geld als je moet rondkomen van een minimum inkomen. Het is ook super krom dat wanneer je even niet verdient, je ook je aanvulling verliest. Dus dubbel in de min.

    Bijverdienen is sowieso niet eenvoudig vanuit een uitkering. Mijn belastbaarheid wisselt sterk. Wat ik de ene periode aankan, kan in een andere periode te veel zijn. En ook financieel levert bijverdienen niet simpelweg het bedrag op dat je verdient. Je wordt een groot deel gekort op je uitkering.

    Ik vind het frustrerend en voel me klem zetten, alsof ik het nooit goed kan doen.

    De mental load

    Toch is het geld niet mijn grootste probleem. Het kost vooral enorm veel tijd. Denk aan het contact met het UWV en de Rechtswinkel bijvoorbeeld. Maar ook dingen snappen, uitzoeken, opschrijven en bespreken met mijn persoonlijk coach.

    De gevolgen voor mijn mentale gezondheid zijn nog groter. Dit gedoe speelt nu al maanden vrijwel dagelijks door mijn hoofd. Sinds het bezwaar is afgewezen, zit ik al helemaal in de stress. Mijn lichaam reageert daar sterk op. Ik merk hoeveel spanning dit geeft en hoeveel energie het kost. Ik sta voortdurend aan.

    Het gaat om onzekerheid. Om steeds moeten uitzoeken wat je moet doen om niet verder achteruit te gaan. Om regels die je vooraf niet goed begrijpt. Om het gevoel dat je voortdurend achter de feiten aanloopt. En om de angst dat je, als je één keer niet aan een bepaalde voorwaarde kunt voldoen, een bedrag kwijtraakt dat je juist als zekerheid dacht te hebben.

    Ik wil gewoon leven en mijn ding doen. Niet steeds bezig zijn met de Wajong. Dan sta ik niet in mijn kracht.

    Ik heb eerder veel meegemaakt met het UWV. Een hele lange nare rechtszaak. Met traumatische gevolgen. Daardoor raakt dit ook aan mijn vertrouwen in een instantie waarvan ik juist afhankelijk ben. Ik kan er niet meer zo goed tegen.

    Daarom ben ik deze website begonnen

    Een van de redenen waarom ik deze website ben begonnen, is precies die onmacht. Ik wil niet accepteren dat mensen die afhankelijk zijn van een uitkering voortdurend verdwalen in regels, uitzonderingen, formulieren en verschillende afdelingen die langs elkaar heen lijken te werken. Wij willen ook leven en meedoen, naar draagkracht.

    Ik wil mijn eigen ervaringen gebruiken om dingen inzichtelijker te maken. Niet alleen voor mezelf, maar ook voor anderen die hiermee te maken hebben.

    Menselijke maat graag

    Ik heb de Nationale ombudsman gemaild. Ik wil weten of er in mijn situatie niet alleen naar de regels kan worden gekeken, maar ook naar de menselijke maat en de gevolgen die zo’n besluit voor iemand heeft.

    Verder ben ik nog met de Rechtswinkel in overleg hoe en wat met betrekking tot het beroep. Ik heb daar zo geen zin in! De weerstand is groot. Maar mijn sterke gevoel voor rechtvaardigheid en mijn missie om gezondheid altijd voorop te zetten, brengen mij in een vechtmodus. Gelukkig heb ik steun in mijn strijd.

  • Steven over leven met een uitkering

    Steven over leven met een uitkering

    Steven Marien is 36 jaar en woont in België. Hij is autistisch, heeft de Ziekte van Crohn en een licht verstandelijke beperking (LVB). In deze blog vertelt hij hoe hij het ervaart om een uitkering te ontvangen. Deze wordt toegekend door de FOD in België

    Steven: “Mijn beperkingen zijn autisme, een iq van 67 en crohn. Ik heb nooit betaald werk gehad. En dus ben ik bekend met uitkeringen.

    Buitengewoon onderwijs

    Eigenlijk kende ik uitkeringen niet voor mijn 18e. Vroeger op school zakte ik steeds lager. Van een gewone school tot uiteindelijk buitengewoon onderwijs leren voor een beschutte werkplaats.

    Op mijn 18e stopte ik met school. Maar bleek ik niet snel genoeg voor een beschutte werkplaats. Toen werd mij verteld dat ik een uitkering moest aanvragen. dat was het moment waarop ik kennis maakte met uitkeringen.

    Te verlegen om een uitkering aan te vragen

    Mijn ouders hebben die aangevraagd, want ik was erg verlegen. In België begonnen uitkeringen voor personen met een beperking destijds pas vanaf 21 jaar. Daardoor wist ik 3 jaar lang niet of ik die wel ging krijgen.

    Dat was een stressvolle periode. 

    Toen ik 21 was kreeg ik de uitkering. Dat was een opluchting. De postbode zou die komen brengen. Dan moest ik tekenen voor ontvangst. Maar ik was te verlegen en wilde dat niet doen. Dan had ik liever nog geen uitkering. Gelukkig kende mijn ouders de postbode en wist die hoe ik was. Toen mocht mijn moeder het regelen.

    Niet zelfstandig wonen

    Ik woon op mijn 36 nog steeds bij mijn ouders. Daardoor heb ik geen gigantische kosten zoals huishuur of van een eigen auto. Maar het is leuk dat ik een uitkering heb. Zo hoeft mijn vader niet meer mijn eten of kleren te betalen.

    Wel vind ik het verschrikkelijk om niet zelfstandig een inkomen te kunnen genereren. Wat was ik trots geweest met een groot huis, betaald met geld van gigantisch veel werken. Dan heb je het gemaakt in de maatschappij. Nu zal ik zal voor velen de profiteur zijn.”

    Ook al weet ik zelf dat ik ziek ben, echt goed ga ik me er nooit bij voelen.

    Dankjewel voor het delen van jouw verhaal Steven. Reageren op dit verhaal kan hieronder in de reacties. Delen is ook fijn. Of je eigen ervaring of mening delen met betrekking tot de mens achter de uitkering.

  • Niet uit, maar IN je uitkering

    Niet uit, maar IN je uitkering

    Het lijkt nog steeds not-done om in een uitkering te zitten. Je lijkt daar zo snel mogelijk uit te moeten komen. Want ja het kost geld en dan ben je duur. En je moet niet afhankelijk zijn, maar zelfstandig. En je moet niet thuis zitten, maar werken. Dat is toch de norm in onze maatschappij.

    Werken en zelf rond kunnen komen, is natuurlijk heel mooi en fijn als dat lukt. Het gaat lang niet alleen om geld, maar om zingeving, voldoening, eigen regie, eigenwaarde en meer. De realiteit is echter dat dit scenario gewoon niet voor iedereen haalbaar is. Dan heeft vaak niet te maken met een simpel en snel oplosbaar probleem, maar met een complexe samenhang. Van psychische klachten, lichamelijke klachten, stoornis, ziekte, sociale problematiek en meer.

    We kunnen niet allemaal aan de norm voldoen

    Ook als iemand zijn uiterste best doet om problemen te verminderen of op te lossen, wil dat nog niet zeggen dat dat lukt. Niet alles gaat over. Niet alles is maakbaar. Dan is het noodzakelijk om een uitkering te krijgen of een aanvulling op je inkomen.

    Maar stel je voor dat dat nodig is en er blijft een leven lang druk op staan om toch van die financiële steun af te komen? Dat kan voelen alsof er nooit een basis is. Alsof je financiële basis, een veiligheid, zomaar weg kan vallen. Dat geeft onzekerheid, spanning, stress en angst.

    Voor je zelfbeeld is het ook geen pretje als het ongewenst is om een uitkering nodig te hebben. Ik zelf doe mijn best om de Wajong te accepteren, maar ik blijf me ervoor schamen. Om over het eeuwige schuldgevoel nog maar te zwijgen. Dat zit diep en krijg ik er met mijn verstand niet uit. Wat zeg ik tijdens een date bijvoorbeeld? De vooroordelen over mensen in een uitkering helpen niet.

    Waarom die eeuwige druk op eruit moeten komen..

    Daarom zou ik het mooi vinden als de focus niet altijd meer ligt op bezuinigen en ‘uit je uitkering’ moeten komen. Juist ‘in je uitkering’ zijn heel veel mensen beter af. Het is een totaal ander vertrekpunt dan Moeten werken en zelfstandig Moeten zijn.

    Als je kwetsbaar, ziek, beperkt bent of wat dan ook, heb je een hele stevige basis nodig in je dagelijks leven. Er is ruimte nodig voor therapie, begeleiding, uitrusten, zelfzorg en ontspanning.

    Werken kan niet voor iedereen op nummer 1 staan.

    Ik ben zelf echt een bezige bij en wereldverbeteraar. Ten minste dat zou ik willen zijn. Maar ik kan pas bijdragen als het dagelijks leven en mijn zelfzorg op orde zijn. Werken komt achteraan in het rijtje. Dat moet ook zonder druk zijn en vanuit intrinsieke motivatie komen.

    Ik functioneer juist mét een uitkering

    Mijn Wajong is de basis waarmee ik functioneer. Waardoor ik zelfstandig kan wonen. Tegelijkertijd vrees ik mijn leven lang voor ‘een straf’ van het UWV, waar ik ondertussen wel afhankelijk van ben. Ik ben altijd bang om iets verkeerds te doen tijdens het leven van mijn eigen authentiek leven. Want dat leven is niet de norm en dat is blijkbaar nog steeds niet goed genoeg anno 2026.

    Het moet toch anders kunnen? Met meer menselijke maat. Ook IN je uitkering doe je er toe. Als dat jouw situatie is, dan mag je daar ook Leven.

  • Deel jouw verhaal

    Deel jouw verhaal

    Wat met betrekking tot een uitkering houdt jou bezig? Op Leven met je uitkering is er ruimte voor jouw persoonlijke verhaal. Door je verhaal op te schrijven kun je soms zelf beter begrijpen wat er is gebeurd. En misschien help je er tegelijkertijd iemand anders mee. Ook algemene kennis over iets met betrekking tot een uitkering is welkom. Los van of gekoppeld aan een persoonlijke ervaring.


    Ervaringsverhaal delen

    Bepaal zelf wat je wil delen. Een beslissing die je niet begrijpt. Een bezwaar dat maanden duurt. Een gesprek dat je nog steeds bezighoudt. De zoektocht naar passend werk. De angst om je uitkering kwijt te raken? Of vertellen hoe het is om met een uitkering te leven. Hoe kom je rond? Hoe is dat in sociale situaties?

    Je kunt bijvoorbeeld beginnen met jezelf kort voor te stellen:

    • je naam, een pseudoniem of dat je liever anoniem blijft;
    • je leeftijd en gender, als je dat relevant vindt;
    • je beroep of achtergrond;
    • en wat je zelf kwijt wilt.

    Daarna kun je vertellen over jouw situatie. Bijvoorbeeld:

    • waarom je een uitkering nodig hebt;
    • hoe het was om de uitkering aan te vragen;
    • wat er gebeurde toen je uitkering werd afgewezen, verlaagd of gestopt;
    • een bezwaar- of beroepsprocedure;
    • de communicatie met UWV of je gemeente;
    • het dagelijks leven met ziekte of een beperking;
    • werken naast een uitkering of re-integreren;
    • vrijwilligerswerk doen of dagbesteding;
    • rondkomen met minder inkomen;
    • daten en relaties;
    • uitgaan en vrije tijd;
    • vooroordelen, stigma, schaamte;
    • wat een uitkering met je zelfbeeld doet;
    • wat juist goed gaat, wat jou helpt;

    Je kunt afsluiten met bijvoorbeeld een positieve note, wat je anders zou willen, een mooie quote, een tip voor anderen of een vraag aan mensen die jouw verhaal lezen.

    Verhalen van naasten, hulpverleners en professionals zijn ook welkom.

    Een verhaal is maximaal 1.000 woorden. Een groter verhaal kan worden verdeeld in een serie blogs. Ook verschillende onderwerpen kunnen afzonderlijke verhalen worden. Je hoeft niet alles te vertellen. Kies wat voor jou belangrijk is. Denk aan welke boodschap je mee wil geven aan de lezer.


    Publicatietoestemming

    Door een verhaal in te sturen geef je Leven met je uitkering een niet-exclusieve toestemming (licentie) om je verhaal te publiceren op de website levenmetjeuitkering.nl en de daarbij behorende communicatiekanalen, zoals sociale media.

    Je behoudt zelf het auteursrecht op jouw verhaal. Je geeft toestemming om je verhaal waar nodig redactioneel te laten bewerken, bijvoorbeeld voor spelling, grammatica, leesbaarheid of de opmaak.

    Je kunt jouw toestemming voor toekomstige publicatie intrekken door contact op te nemen. Dan wordt de blog van deze website verwijderd.

    Een paar afspraken

    Deze website wil een plek zijn waar mensen elkaar helpen en serieus nemen. Spreek daarom vanuit jezelf en niet in algemeenheden. Vertel wat jij hebt meegemaakt en hoe jij dat hebt ervaren. Je hoeft niet namens alle mensen met een uitkering te spreken.

    Respecteer de privacy van anderen. Plaats geen namen, contactgegevens, medische gegevens of andere gevoelige gegevens van jezelf of anderen.

    Ik begrijp dat sommige ervaringen ontzettend boos kunnen maken (ik vloek thuis ook). Toch houden we het hier zonder scheldwoorden en kwetsen we niet.


    Contactformulier

    Mail vooral je idee en dan neem ik contact met je op.